+31 (0)20 630 65 35 info@stichtingdon.nl

DIABETES TYPE 1

Wat gaat er mis in het lichaam?


 

Diabetes type 1 is een auto-immuunziekte. Door een fout in het afweersysteem worden de cellen die insuline produceren (bètacellen in de Eilandjes van Langerhans in de alvleesklier) vernietigd. Daardoor maken de bètacellen geen of nauwelijks meer insuline aan. Het is nog steeds niet volledig duidelijk wat de precieze oorzaak van diabetes type 1 is. Erfelijke aanleg speelt een (relatief geringe) rol, maar vermoedelijk ook omgevingsfactoren als voeding en infecties. Diabetes type 1 kan op elke leeftijd ontstaan, maar meestal gebeurt dat bij kinderen en jongvolwassenen. Omdat er onvoldoende insuline wordt geproduceerd, moeten mensen met diabetes type 1 dagelijks insuline spuiten. Diabetes type 1 heeft een enorme impact op je leven, je wordt er 24/7 mee geconfronteerd.

Glucose en insuline 

Eten en drinken leveren onder andere koolhydraten aan het lichaam. Deze koolhydraten worden in de dunne darm omgezet in glucose. De cellen in het lichaam hebben deze glucose nodig als bron van energie. Insuline wordt aangemaakt in de Eilandjes van Langerhans van de alvleesklier en afgegeven aan het bloed. Insuline zorgt ervoor dat glucose gemakkelijk door de lichaamscellen kan worden opgenomen; het zet als het ware de deur van de cel open voor glucose. Om glucose uit voeding te verwerken is het dus belangrijk dat er voldoende insuline is.

Symptomen

Er zijn verschillende signalen die mogelijk kunnen wijzen op diabetes type 1. Symptomen van diabetes type 1:

veel dorst en veel plassen, afvallen terwijl de eetlust goed is, zwakte/ spierpijn, erg moe en/ of prikkelbaar, misselijk zijn of overgeven en wazig zien.

Het is belangrijk om snel naar de huisarts te gaan als je veel symptomen herkent. De huisarts kan via een bloedonderzoek vaststellen of er sprake is van diabetes type 1.

Complicaties


Op de korte termijn

Een hypo is een afkorting van hypoglykemie, oftewel te lage bloedsuiker. Als er te weinig glucose in het bloed aanwezig is (onder de 3mmil/l) heeft men een zogenaamde hypo. De verschijnselen zijn trillen, zweten, hoofdpijn, duizelig, minder concentratie, moeheid, honger en snelle irritatie. Iemand die een zeer ernstige hypo heeft, kan zelfs buiten bewustzijn raken. Een hyper is een afkorting van hyperglykemie, oftewel een te hoge bloedsuiker. Veel plassen, erge dorst, vermoeidheid en een droge tong zijn verschijnselen als iemand langdurig te hoge glucosewaarden heeft. Zelfs een coma is mogelijk. Als de bloedsuiker vaak te hoog is, bestaat er een grotere kans op complicaties van diabetes op de lange termijn.

Op de lange termijn

Diabetes kan een verwoestend effect hebben op veel belangrijke gebieden van het lichaam. Maar met name op de grote vaten, nieren, ogen en zenuwen. Hierdoor kunnen op de lange termijn complicaties ontstaan zoals blindheid, hart- en vaatziekten, nierfalen en amputaties.

Maureen

Maureen heeft vierentwintig jaar diabetes type 1. Sinds 2005 heeft zij last van neuropathie, oftewel: beschadigde zenuwbanen.

“Neuropathie is nog het meest te vergelijken met kiespijn. Op een goede dag dan, want op slechte dagen voelt het alsof er messen in mijn armen zitten. Een brandende stekende pijn, onophoudelijk. Continu pijn hebben put me enorm uit, ik ben dan ook maar een paar uurtjes per dag op. Door mijn neuropathie kan ik niet meer werken, en ook kinderen krijgen is geen optie. Dat vond ik heel lang erg heftig en mede daardoor belandde ik in een depressie. Het vervelende was: door mijn gemoedstoestand waren mijn bloedsuikers moeilijk onder controle te krijgen. En wisselende waarden hebben vaak weer negatieve invloed op mijn stemming en energie. Daardoor voelde het vaak alsof ik in een vicieuze cirkel zat.

Gelukkig gaat het de laatste tijd iets beter met me, mede dankzij een lange revalidatieopname. Daar heb ik geleerd beter met mijn beperkte energie om te gaan. Ik kan nog steeds heel verdrietig zijn dat ik zo’n slechte gezondheid heb, maar weet het wel iets beter te accepteren. Bovendien heb ik veel steun aan mensen om mij heen, in het bijzonder mijn vriend.”

Heleen

Vierendertig jaar diabetes type 1. Sinds 2002 gaat haar gezichtsvermogen hard achteruit.

“Diabetes is een sluipmoordenaar: het vernietigt beetje bij beetje je lichaam. Bij mij begon het met mijn nieren die het lieten afweten. Ik heb jarenlang moeten dialyseren en uiteindelijk een niertransplantatie ondergaan. Ook heb ik drie keer een alvleeskliertransplantatie gehad. Daarnaast gaan mijn ogen hard achteruit. Inmiddels zie ik nog maar 5 procent. Dat voelt als turen door een boterhamzakje waar de kruimels nog op zitten.

Bijna blind zijn beperkt me, maar toch focus ik liever op de dingen die ik nog wél kan. Autorijden en lezen heb ik moeten opgeven, maar snowboarden kan ik nog. Weet je wat het is? Je leert te relativeren en met je complicaties om te gaan. In het begin lag ik nog wel eens op straat te spartelen omdat ik over een stoepje was gevallen. Nu vraag ik sneller om hulp. Al doende leert men. De toekomst? Daar denk ik niet al te veel over na. Het leven loopt altijd anders dan je denkt, dat weet ik als geen ander. Ik leef dan ook met de dag.”

Jacco

Heeft dertig jaar diabetes type 1. In 2007 werd zijn onderbeen geamputeerd.

“Het begon met een wondje bij mijn enkel dat maar niet wilde genezen. Vier jaar lang heb ik met mijn onderbeen in verband en gips gezeten; alles om de bacterie niet verder in mijn bloed te laten komen. Het was echter een gebed zonder eind, mijn enkel werd alleen maar dikker en dikker. Op een gegeven moment zei ik: ‘Haal dat been er maar af’. Dat klinkt misschien vreemd, maar die eindeloze ziekenhuisbezoeken met geen enkele vooruitgang was ik zó zat. Zonder been was ik tenminste van het gezeur af. Natuurlijk is en blijft het wennen. Ik heb fantoompijn en lange wandelingen maken met de hond lukt niet meer. Ik ben nog steeds aan het revalideren.

Toch heb ik er geen spijt van, want de onzekerheid over mijn been is verdwenen. Daarbij komt dat ik, na een niertransplantatie en een transplantatie van de Eilandjes van Langerhans, insulinevrij ben. Wat een verademing is dat, ik voel me herboren! Ik zie de toekomst positief, ik wil oud worden! Als ik goed op mezelf pas en gezond leef, moet dat lukken.”

Behandeling


 

De behandeling is erop gericht om de hoogte van de bloedglucose weer zoveel mogelijk te normaliseren en zo de kans op ernstige complicaties te verkleinen. De kunst is in wisselende omstandigheden de juiste hoeveelheid insuline toe te dienen, en om voeding en lichaamsbeweging goed op elkaar af te stemmen.

Zorgelijke ontwikkeling

Diabetes type 1 is één van de meest voorkomende chronische ziekten bij kinderen en tieners. En de snelle toename van diabetes bij kinderen is alarmerend. Steeds meer kinderen, ontwikkelen op steeds jongere leeftijd diabetes type 1. Tussen 1988 en 1990 was dit nog 9.2 jaar, nu 7.6 jaar. Door deze jongere leeftijd is er ook meer risico op complicaties door een langere blootstelling aan diabetes type 1 gedurende het leven.

Is diabetes te genezen?

Er wordt veel onderzoek gedaan naar diabetes type 1. Er wordt echter meer geïnvesteerd in het veraangenamen van het dagelijks leven van patiënten. Stichting DON ondersteunt, en is actief op zoek naar, baanbrekend onderzoek dat gedaan wordt met als doel complete genezing van diabetes type 1. Daar werken we ieder dag hard aan maar die oplossing is er nog niet.

Facts & figures


 

  • In Nederland hebben ruim 100.000 mensen diabetes type 1
  • Ongeveer 12.000 kinderen tot de leeftijd van 20 jaar hebben diabetes type 1
  • Naast astma is diabetes type 1 de meest voorkomende chronische ziekte bij kinderen
  • Eén op de twee mensen met diabetes type 1 heeft last van chronische complicaties

Diabetes type 1 is niet te genezen. Diabetes type 1 is een chronische ziekte, waar nog steeds geen geneesmiddel voor bestaat. Het dichts in de buurt van genezing komt transplantatie van de alvleesklier of van de insulineproducerende bètacellen. Er komt echter slechts een gering aantal patiënten hiervoor in aanmerking. Eilandjes van Langerhans. De cellen in de alvleesklier die verantwoordelijk zijn voor de aanmaak van insuline zijn gegroepeerd in de zogenaamde eilandjes van Langerhans. De eilandjes zijn in 1869 zijn ontdekt door de Duitse wetenschapper Paul Langerhans.

Wie diabetes type 1 heeft mag suiker. Diabetes mag dan wel in de volksmond ‘suikerziekte’ genoemd worden, dat betekent niet dat mensen met diabetes type 1 helemaal geen suiker mogen. Diabetes type 1 heeft niets te maken met overgewicht. Zelfs de meest slanke mensen kunnen diabetes type 1 krijgen. Mensen met diabetes type 1 hebben een grote kans op complicaties. Diabetes kan een verwoestend effect hebben op het lichaam, met name op de grote bloedvaten, nieren, ogen en zenuwen. De kans op complicaties stijgt naarmate men de ziekte langer heeft. Wereld Diabetes Dag. Ieder jaar wordt op 14 november Wereld Diabetes Dag gevierd, ter gelegenheid van de verjaardag van Frederick Banting die in 1922 samen met Charles Best aan de basis stond van de ontdekking van Insuline.