+31 (0)20 630 65 35 info@stichtingdon.nl

De onderzoeksgroep van Patrick Collombat (Université de Nice) doet samen met een internationaal team waaronder de onderzoeksgroep van Harry Heimberg (Vrije Universiteit Brussel) een belangrijke ontdekking. Zij hebben aangetoond dat GABA, een neurotransmitter (overdrachtsstof) die ook als voedingssupplement wordt gebruikt, het herstel van insuline-producerende bètacellen teweegbrengt. Deze ontdekking, die werd geconstateerd bij muizen en deels werd bevestigd in menselijke cellen, brengt nieuwe hoop voor patiënten met diabetes type 1. Dit is donderdag 1 december gepubliceerd in het wetenschappelijke toptijdschrift Cell.

Diabetes type 1 wordt gekenmerkt door een de selectieve vernietiging van bètacellen. Deze bètacellen bevinden zich in de alvleesklier en maken het hormoon insuline aan. Insuline zorgt ervoor dat bloedsuiker kan worden opgenomen door alle cellen in het lichaam. Tot nu toe is het nog niet mogelijk om diabetes type 1 te genezen gezien men er nog niet in is geslaagd om de aangetaste bètacelmassa te herstellen.

Van alfa- naar bètacellen

In eerder onderzoek werd aangetoond dat het mogelijk is om muizen nieuwe bètacellen aan te laten maken door genetische manipulatie van hun buurcellen, de alfacellen. Samen met bètacellen maken alfacellen deel uit van de zogenoemde eilandjes van Langerhans, een groep cellen die insuline produceert. In het onderzoek werden de alfacellen gedwongen om een bepaald gen uit te drukken waardoor ze werden omgevormd tot bètacellen, met als gevolg dat het aantal bètacellen sterk toenam. Tegelijkertijd werden de alfacellen aangevuld door de omvorming van een ander celtype dat in grote getale voorradig is in de alvleesklier.

Om deze ontdekking toe te kunnen passen op mensen was het noodzakelijk om de stof te vinden die deze omzettingen teweegbrengt zonder dat hier genetische manipulatie aan te pas komt. GABA, een neurotransmitter (overdrachtstof) die aanwezig is in het menselijk lichaam maar ook als voedingssupplement verkrijgbaar is, maakt dit mogelijk.

Hoopvolle basis

In de muis zorgt GABA voor een voortdurende en gecontroleerde aanmaak van bètacellen uit alfacellen en voor de aanvulling van de alfacelmassa. Door de eilandjes van Langerhans uit de menselijke alvleesklier te isoleren en deze op kweek zetten met GABA, voor een periode van 14 dagen, daalde het aantal alfacellen met 37% en nam het aantal insuline-producerende cellen toe met 24%. Gelijkaardige resultaten werden gerealiseerd door 500 menselijke eilandjes van Langerhans te transplanteren in muizen waarna gedurende 1 maand dagelijks GABA werd toegediend. Deze resultaten zijn een hoopvolle basis om na te gaan of GABA ook een oplossing kan bieden voor patiënten met diabetes type 1.

Dit werk is mede mogelijk gemaakt dankzij de financiële steun van stichting DON.

Waarneming van insuline-producerende cellen (rood) in de pancreas van normale controle muizen (links), diabete muizen (midden), diabete muizen die 3 maanden met GABA werden behandeld (rechts).